Yönetim literatüründe en çok rastladığımız araştırmalar “En beğenilen şirketler” ve “En çok çalışılmak istenen şirketler”. Her ne kadar ilk araştırmada yöneticilerin, ikincisinde çalışanların görüşleri ağırlık kazansa da, ikisinde de aslında İK politikalarının rolü büyük.
En Beğenilen Şirket olmak neden önemli?
Yatırımcı her zaman itibarı yüksek şirketi seçiyor. Müşteri de öyle. Araştırmalara göre satın alma isteği itibarı yüksek şirketlerde yüzde 48 iken itibarı düşen şirketlerde yüzde 24, hisse senedi değeri kazanma oranı itibarı yükselen şirketlerde diğerlerine göre yüzde 13 fazla, ABD’de yüzde 22 fazla. İMKB ilk üç ayda yüzde 5 prim yaparken, Capital Dergisi’nin belirlediği 20 şirket ise yüzde 6.21 oranında değer kazanmış. Bu şirketlerin önerilme oranı yüzde 77 iken ürün ve hizmetlerine daha fazla para verebileceğini söyleyenlerin oranı diğerlerine göre yüzde 48 daha iyi.
Nasıl en beğenilen şirket olunur?
Inovasyon / İnsan Yönetimi / Kurumsal Kaynakların Kullanımı / Sosyal Sorumluluk / Yönetim Kalitesi / Finansal İyi Durum / Uzun Dönem Yatırımlar / Ürün ve Hizmetlerin Kalitesi / Küresel Rekabet Edebilirlik
Peki gençler nerede çalışmak istiyor?
Türkiye’de ilk kez bütün üniversiteleri kapsayan “Üniversite öğrencilerinin en beğendiği şirketler” araştırmasını gerçekleştirdi. Yaşları 18-22 arasında değişen gençler, para mı yoksa kariyer vaadinin mi daha çok motive ettiğini, iş yaşamından neler beklediklerini, hangi sektör ve şirketleri kendilerine yakın hissettiklerini ortaya koydular. Araştırmanın sonuçlarına göre: Gençlerin en fazla çalışmak istediği yer ve sektör holdingler. Koç Holding ve Sabancı Holding başta geliyor. Onları sırasıyla Türkiye İş Bankası, Garanti Bankası, Microsoft ve Zorlu Holding takip ediyor. Sektör olarak bankacılık ve finans ikinci sırada geliyor.
Gençlerin her sektörde en beğendikleri şirket:
Bilişim sektöründe Microsoft, Otomotivde Mercedes, Havacılıkta Türk Hava Yolları,
Telekomünikasyonda Turkcell, Gıdada Coca-Cola, İlaçta Eczacıbaşı.
Gençlerin en fazla çalışmak istedikleri departmanlar sırasıyla pazarlama, mali işler ve finansman, AR-GE.
Anlaşılan gençler ya holdinglerde görev almak istiyorlar ya da bankada… Üniversiteden yeni mezun bir genç holdingte ne yapabilir. Acaba düşünüyor mu bunu? Yoksa bu soruya yanıtı genel olarak mı veriyor. O holding bünyesindeki şirketlerden birini mi ifade ediyor?
Türkiye’nin en gözde sektörleri deyince bakın gençler neler söylüyor:
Holding
Bankacılık / Finans
Bilişim
Otomotiv
Havayolu
Telekom / Haberleşme
İlaç
Gıda
Kargo/Lojistik
İnşaat
Öğrencilerin iş yaşantısından beklentilerine bakınca öncelik şirketlerin üst kademelerinde görev almak.
Erkekler daha hırslı (% 27.4) Kızlar (%26.1);
Uzmanlaşmak (Erkek %26.6) (Kadın %29.8),
Çok para kazanmak (Erkek %14.6) (Kadın %12.6),
Yeni ve farklı şeyler geliştirmek/yaratmak (Erkek %16.5) (Kadın %16.3),
İş ve özel yaşantı arasında denge kurmak (Erkek %7.5) (Kadın %7.9),
Topluma katkı sağlamak (Erkek %7.3) (Kadın %7.1)
Neye göre şirket tercih ediyor?
Ücret ve kariyer olanakları (% 41); Görsel kimliği (%9); Ürün ve hizmetleri (%8); Kurum kültürü (%7); Rekabetçi konumu (%5)
Araştırmalar gösteriyor ki en çok çalışılmak istenen yer olmak için öncelikle çalışanların güvenini kazanmak gerekiyor. Daha sonrası için ise şirketlerin ABD ve Avrupa’da çok farklı uygulamaları var: Özel yaşam – iş yaşamı dengesi önemli. Bunun için şirketler evden çalışma, ücretli izin, aile destek hizmetleri, çocuk bakımı, yaşlı bakımı ve çocuklar için yaz kampları gibi uygulamalar geliştiriyorlar.
Türkiye’de de artık iş arayanlar maaşın dışında faktörlere bakıyorlar. Servis, özel sağlık sigortası vb. yan faydalar da artık klasikleşti. Firmalar artık bireysel emeklilik, tatil gibi yeni yan fayda sistemleri geliştiriyorlar. Türkiye’de yeni yeni insan kaynakları literatürüne giren bu modele göre çalışanlar, kendilerine ayrılan belirli bir bütçeden, ihtiyaçları doğrultusunda yeni yan haklar seçebiliyor ya da ellerindekini yenileriyle değiştirebiliyor. MSN kullanımlı yeni bir cep telefonu, ünlü markalardan alışveriş çekleri, spor merkezlerine üyelik, yaz tatili paketleri yeni kuşağın talepleri arasında üst sıralarda.